در پروژههای صنعتی و سازهای، یک خطای چند دهم کیلوگرمی در وزن هر متر نبشی ۴ میتواند در مقیاس یک تریلی به چند صد هزار تومان افزایش هزینه خرید و حتی باربری منجر شود. این راهنما با رویکردی عملگرا و مثبت، تمام آنچه پیمانکاران و واحدهای تدارکات صنایع غذایی، دارویی، آرایشی، خودرو و… برای انتخاب دقیق نبشی ۴ نیاز دارند را در یکجا گرد آورده است؛ از جدول وزن واقعی تا روند قیمت روز، مقایسه برندها و شیوه محاسبه دستی.
مشخصات فنی نبشی بال مساوی ۴ × ۴
| پارامتر | مقدار/دامنه | توضیح |
|---|---|---|
| طول بال (a) | ۴۰ mm | هر دو بال مساوی |
| ضخامت (t) | ۳، ۴ یا ۵ mm | رایجترین محدوده تولید |
| طول شاخه کارخانه | ۶ یا ۱۲ m | طبق ISIRI 13968/EN 10056 |
| چگالی مبنا | ۷.۸۵ g/cm³ | فولاد کربنی معمولی |
چاپ کد ISIRI 13968 روی بال، همراه با شماره ذوب و Heat No. در برگه آنالیز، اصلیترین سند استاندارد بودن نبشی است. مقطع نورد گرم معمولاً گوشهای گردتر دارد ولی نورد سرد لبهای تیزتر و ابعاد هندسی دقیقتری ارائه میدهد.
جدول وزن نبشی ۴ بر اساس ضخامت
| ضخامت t (mm) | وزن هر متر (kg/m) | وزن شاخه ۶ متر (kg) | وزن شاخه ۱۲ متر (kg) |
|---|---|---|---|
| ۳ | ۱.۸۱ | ۱۰.۸۸ | ۲۱.۷۶ |
| ۴ | ۲.۳۹ | ۱۴.۳۲ | ۲۸.۶۴ |
| ۵ | ۲.۹۴ | ۱۷.۶۶ | ۳۵.۳۳ |
فرمول مرجع
W = 0.00785 × (۲ a t − t²)
(a = ۴۰ mm، t = ضخامت)
تلورانس وزنی مجاز طبق استاندارد ملی ±۴ ٪ است؛ یعنی برای شاخه ۶ متری با ضخامت ۴ mm، وزن بین ۱۳.۷۵ تا ۱۴.۹ kg همچنان «استاندارد» تلقی میشود.
مقایسه وزن نبشی ۴ نورد گرم با نبشی ۴ نورد سرد
نبشی نورد گرم در یک مرحله حرارت بالا شکل میگیرد. بهدلیل خنکشدن تدریجی، چگالی مؤثر کمی کمتر و سطحی فلسمانند دارد که بعداً شاتبلاست یا سندبلاست میشود. در مقابل، نورد سرد پس از اسیدشویی روی مقطع گرمنورد، در دمای محیط و با غلتکهای دقیقتر انجام میشود؛
-
وزن: اختلاف میانگین ۰.۵-۲ ٪ سبکتر در نورد سرد بهدلیل دانسیته مؤثر بالاتر فولاد تراکمی.
-
استحکام: حد تسلیم تا ۱۰ ٪ بیشتر در نورد سرد (Work Hardening).
-
کاربرد: در سازههای غذایی با الزامات بهداشتی، گوشه تیز و سطح صیقلی نورد سرد کمک میکند تعداد نقاط تجمع آلودگی کمتر شود.
تأثیر تلورانس تولید بر وزن واقعی نبشی ۴
کارخانهها طبق ISIRI 13968 مجازند شاخهای با ۴ ٪ اختلاف وزنی عرضه کنند. اگر پروژه بر مبنای وزن اسمی خرید کند ولی بار تحویلی در بازه کرانِ حداکثری باشد، هزینه تهاتری تا ۱۰۰ kg اضافه در هر تریلی را باید پیشبینی کنید:
-
وزن اسمی ۴ mm: ۲٫۳۹ kg/m
-
وزن واقعی (مثلاً ذوبآهن): ۲٫۴۵ kg/m (+ ۲٫۵ ٪)
-
وزن واقعی (مثلاً ناب تبریز): ۲٫۴۱۶ kg/m (+ ۱٫۱ ٪)
این تفاوت در صورت خرید کیلویی مستقیماً روی فاکتور اثر میگذارد؛ در خرید شاخهای، اثر آن بر هزینه حمل نمایانتر است، زیرا بارنامه بر اساس وزن باسکول صادر میشود.
قیمت نبشی ۴ امروز و روند تغییرات بازار آهن
در بهروزرسانی ۲۲ تیر ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئیه ۲۰۲۵) قیمت هر کیلو نبشی ۴ بسته به برند بین ۳۳٬۰۰۰ تا ۳۶٬۰۰۰ تومان نوسان داشت. نمونهها:
| برند/مبدأ | ضخامت | وزن شاخه ۶m (kg) | قیمت واحد (تومان) | قیمت شاخه ۶m (Approx.) |
|---|---|---|---|---|
| ناب تبریز | ۴ | ۱۴٫۵ | ۳۵,۰۰۰ | ۵۰۷,۵۰۰ |
| آریان فولاد | ۴ | ۱۵ | ۳۳,۹۹۵ | ۵۰۹,۹۲۵ |
| انبار اصفهان | ۴ | ۱۴ | ۳۵,۱۰۰ | ۴۹۱,۴۰۰ |
روند ماهانه مرکزآهن نشان میدهد در سهماههٔ اخیر، قیمت نبشی ۴ فقط ۲٫۳ ٪ رشد داشته که کمتر از نرخ تورم عمومی فولاد (۳٫۸ ٪) است؛ علت، افزایش عرضه مقاطع کموزن در بورس کالا بوده است.
تفاوت وزن واقعی با وزن اسمی در برندهای مختلف
چرا نبشی ناب تبریز کمی سنگینتر است؟
-
استفاده از بیلت با کربن ۰٫۲۵ ٪ که پس از نورد دمای بالاتر، چگالی کمتری از سطح رویه ایجاد میکند و فلز در قلب مقطع متراکمتر میماند.
-
غلتکهای نسبتاً کهنه خطوط قدیمیتر باعث افزایش ضخامت در کنج داخلی «Root» و بالا رفتن وزن شاخه نسبت به مقدار محاسباتی صاف.
و نبشی ذوبآهن چطور؟
خطوط تماماتوماتیک ذوبآهن اصفهان، آمادهسازی انتهایی (straightening) دقیقتری دارند و وزن بهطور میانگین ۱٫۵ ٪ بالاترِ اسمی است.
نحوه تشخیص استاندارد بودن نبشی (ISIRI 13968 یا معادل EN 10056)
-
مشاهده مارکینگ طولی: حک کد «L40×۴۰×t» + Heat No.
-
درخواست گواهی آزمون (TC): ترکیب شیمیایی باید در بازه C≤۰.۲۵ ٪، Mn≤۱.۶ ٪، Si≤۰.۵ ٪ باشد.
-
اندازهگیری ابعادی تصادفی: اختلاف دو بال ≤۲ ٪؛ ضخامت در ۳ نقطه نباید بیش از ۰٫۳ mm اختلاف داشته باشد.
-
آزمون خم اجباری ۱۵ ° روی نمونه برشی: ترک سطحی نشانگر سردکاری شدید یا ناخالصی فسفر است.
تأثیر ضخامت بر وزن و استحکام
| ضخامت (mm) | افزایش وزن نسبت به ۳ mm | افزایش تنش تسلیم تقریبی |
|---|---|---|
| ۴ | + ۳۱ ٪ | + ۲۰ ٪ |
| ۵ | + ۶۲ ٪ | + ۳۵ ٪ |
در قاببندی مخازن استنلس مقصد صنایع لبنی، ضخامت ۳ mm برای فریمهای ثانویه کافی است؛ ولی در ساخت قفسههای دستگاه پرکن خودرو، ضخامت ۴ یا ۵ mm توصیه میشود تا خمش پیچشی به حداقل برسد.
موجودی و قیمت روز نبشی ۴ در استیل صدرا
استیل صدرا (واحد فروش فلزات کربنی و استنلس شرکت ما) هر روز رأس ساعت ۱۳ به وقت تهران موجودی را بهروزرسانی میکند. در تاریخ نگارش:
-
نبشی L40×۴۰×۴—شاخه ۶ m: ۳۶۲ شاخه موجود، قیمت ۵۰۶٬۰۰۰ تومان.
-
نبشی L40×۴۰×۵—شاخه ۶ m: ۱۴۷ شاخه موجود، قیمت ۶۰۵٬۰۰۰ تومان.
برای سفارش سریعتر میتوانید کد «ANG40-4» را تلفنی اعلام کنید تا پیشفاکتور و برگه آنالیز به ایمیل شما ارسال شود. ظرفیت رزرو تلفنی حداکثر ۲ ساعت است.
هزینه حمل و ریسک خسارت هنگام بارگیری یا تخلیه
-
تناژ یک تریلی: با ظرفیت مفید ۲۴ ton، میتوان حدود ۸۳۵ شاخه ۱۲ متری نبشی ۴ بار زد (۲۸٫۶ kg هر شاخه).
-
هزینه بارگیری در تهران: ۲۲۵٬۰۰۰ تومان ثابت + ۵۰٬۰۰۰ تومان باسکول.
-
بیمه خسارت: برای هر تن نبشی حدود ۹٬۰۰۰ تومان است؛ این مبلغ در برابر خمش شاخه هنگام مهار نامناسب بار پرداخت میشود.
-
توصیه ایمنی: از اسپیسر چوبی حداقل ۵ cm بین ردیفها و تسمه فلزی ۱۹ mm استفاده کنید تا پیچش شاخه در ترمزهای اضطراری به صفر برسد.
فرمول محاسبه وزن نبشی ۴ در صورت نبود جدول
۱. عرض بال (a) و ضخامت (t) را به میلیمتر اندازه بگیرید.
۲. فرمول استاندارد را اعمال کنید:
W = 0.00785 × (۲ a t − t²)
۳. برای شاخه ۶ متر، عدد بهدستآمده را × ۶ و برای ۱۲ متر × ۱۲ کنید.
مثال: برای L40×۴۰×۴:
W = 0.00785 × (۲×۴۰×۴ − ۴²) = 2.۳۹ kg/m ⟹ شاخه ۱۲ m ≈ ۲۸.۶ kg.
سؤالات متداول (FAQ)
وزن نبشی ۴ ناب تبریز سبکتر است یا ذوبآهن اصفهان؟
در ضخامت ۴ mm، ناب تبریز حدود ۲٫۴۲ kg/m و ذوبآهن نزدیک ۲٫۴۵ kg/m است؛ هر دو داخل تلورانس استاندارد.
آیا نبشی ۴ در ضخامت ۳ mm برای قاببندی مخزن کافی است؟
برای فشارهای زیر ۰٫۵ bar و دهانه ≤۶۰ cm معمولاً کافی است؛ ولی در سازههای لرزهای توصیه میشود از ۴ mm استفاده کنید.
تناژ یک تریلی از نبشی ۴ (۱۲ متری) چند تن میشود؟
حدود ۲۴ ton یا ۸۳۵ شاخه؛ به شرط مهار صحیح و رعایت محدودیت ۴٪ تلورانس وزنی.
تفاوت وزنی نبشی نامساوی ۴×۵ با نبشی مساوی ۴×۴ چقدر است؟
در نبشی L40×۵۰×۴ وزن هر متر به ۲٫۶۸ kg افزایش مییابد؛ یعنی تقریباً ۱۲ ٪ سنگینتر از بال مساوی ۴×۴.
آیا جدول وزن نبشی گالوانیزه متفاوت است؟
خیر؛ اما لایه روی (≈ ۸۰ µm) حدود ۳٪ به وزن اضافه میکند که در شاخه کوتاه قابل صرفنظر است، ولی در پروژههای بزرگ باید لحاظ شود.
چگونه از استیل صدرا پیشفاکتور و برگه آنالیز بگیرم؟
کافی است کد محصول را در واتساپ فروش (+۹۸ ۹۱۲ ۰۰۰ ۰۰۰۰) ارسال کنید؛ فایل PDF شامل ترکیب شیمیایی و ابعاد باسکولی کمتر از ۱۵ دقیقه برایتان ارسال میشود.
جمعبندی
جدول وزن دقیق، درک تلورانس تولید و مقایسه برندها سه گام اساسی برای بهینهسازی هزینه نبشی ۴ است. با محاسبه وزن واقعی قبل از صدور سفارش، میتوانید هزینه خرید و باربری را پیشبینی کرده و از مغایرتهای زمان تخلیه جلوگیری کنید. استیل صدرا آماده است قیمت بهروز، موجودی لحظهای و مشاوره فنی استاندارد ISIRI 13968 را در اختیار شما بگذارد؛ کافی است تماس بگیرید و پروژهتان را یک گام جلوتر ببرید.



